Die Grundlagen der Musiktheorie auf einer Seite: Noten, Intervalle, Akkord- und Tonleiterformeln, Vorzeichen und das leitereigene Akkordmuster für jede Tonart.
Die westliche Musik verwendet 12 Töne pro Oktave, jeweils einen Halbton auseinander. Töne auf schwarzen Tasten haben zwei Namen (enharmonische Entsprechungen) – welcher verwendet wird, hängt von der Tonart ab.
| Halbtöne | Symbol | Intervall | Umkehrung |
|---|---|---|---|
| 0 | P1 | Perfect Unison | P8 |
| 1 | m2 | Minor Second | M7 |
| 2 | M2 | Major Second | m7 |
| 3 | m3 | Minor Third | M6 |
| 4 | M3 | Major Third | m6 |
| 5 | P4 | Perfect Fourth | P5 |
| 6 | TT | Tritone | TT |
| 7 | P5 | Perfect Fifth | P4 |
| 8 | m6 | Minor Sixth | M3 |
| 9 | M6 | Major Sixth | m3 |
| 10 | m7 | Minor Seventh | M2 |
| 11 | M7 | Major Seventh | m2 |
| 12 | P8 | Perfect Octave | P1 |
| Symbol | Noten (von C aus) | Halbtöne |
|---|---|---|
| C | C, E, G | 0–4–7 |
| Cm | C, Es, G | 0–3–7 |
| C+ | C, E, Gis | 0–4–8 |
| C° | C, Es, Ges | 0–3–6 |
| Csus2 | C, D, G | 0–2–7 |
| Csus4 | C, F, G | 0–5–7 |
| C5 | C, G | 0–7 |
| C6 | C, E, G, A | 0–4–7–9 |
| C6m | C, Es, G, A | 0–3–7–9 |
| C7 | C, E, G, B | 0–4–7–10 |
| CM7 | C, E, G, H | 0–4–7–11 |
| Cm7 | C, Es, G, B | 0–3–7–10 |
| Co7 | C, Es, Ges, H♭♭ | 0–3–6–9 |
| CM9 | C, E, G, H, D | 0–4–7–11–14 |
| Cm9 | C, Es, G, B, D | 0–3–7–10–14 |
| Tonleiter | Schritte | Beispiel ab C |
|---|---|---|
| Major (Ionian) | W–W–H–W–W–W–H | C, D, E, F, G, A, H |
| Natural Minor (Aeolian) | W–H–W–W–H–W–W | C, D, Es, F, G, As, B |
| Harmonic Minor | W–H–W–W–H–W+H–H | C, D, Es, F, G, As, H |
| Melodic Minor | W–H–W–W–W–W–H | C, D, Es, F, G, A, H |
| Dorian | W–H–W–W–W–H–W | C, D, Es, F, G, A, B |
| Phrygian | H–W–W–W–H–W–W | C, Des, Es, F, G, As, B |
| Lydian | W–W–W–H–W–W–H | C, D, E, Fis, G, A, H |
| Mixolydian | W–W–H–W–W–H–W | C, D, E, F, G, A, B |
| Locrian | H–W–W–H–W–W–W | C, Des, Es, F, Ges, As, B |
| Major Pentatonic | W–W–W+H–W–W+H | C, D, E, G, A |
| Minor Pentatonic | W+H–W–W–W+H–W | C, Dis, F, G, Ais |
| Blues | W+H–W–H–H–W+H–W | C, Dis, F, Fis, G, Ais |
| Vorzeichen | Dur-Tonart | Moll-Tonart |
|---|---|---|
| — | C Dur | A Moll |
| 1♯ | G Dur | E Moll |
| 2♯ | D Dur | H Moll |
| 3♯ | A Dur | Fis Moll |
| 4♯ | E Dur | Cis Moll |
| 5♯ | H Dur | Gis Moll |
| 6♯ | Fis Dur | Dis Moll |
| 7♯ | Cis Dur | Ais Moll |
| 1♭ | F Dur | D Moll |
| 2♭ | B Dur | G Moll |
| 3♭ | Es Dur | C Moll |
| 4♭ | As Dur | F Moll |
| 5♭ | Des Dur | B Moll |
| 6♭ | Ges Dur | Es Moll |
| 7♭ | Ces Dur | As Moll |
Reihenfolge der Kreuze: F♯ C♯ G♯ D♯ A♯ E♯ B♯. Reihenfolge der Bes: B♭ E♭ A♭ D♭ G♭ C♭ F♭. Die parallele Moll-Tonart liegt immer drei Halbtöne unter ihrer Dur-Tonart.
| Stufe | I | ii | iii | IV | V | vi | vii° |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Dur-Tonarten | maj | min | min | maj | maj | min | dim |
| Stufe | i | ii° | III | iv | v | VI | VII |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Moll-Tonarten | min | dim | maj | min | min | maj | maj |
Beginne mit den 12 Noten und Intervallen, dann der Dur-Tonleiter und ihren Vorzeichen, dann den Dreiklängen und dem leitereigenen Akkordmuster. Alles andere – Modi, Septakkorde, Progressionen – baut auf diesen vier Bausteinen auf.
Bilde auf jeder der sieben Tonleiterstufen einen Dreiklang, indem du nur die Noten der Tonleiter verwendest. In jeder Dur-Tonart folgen die Qualitäten demselben Muster: Dur, Moll, Moll, Dur, Dur, Moll, vermindert.
Bei Kreuzen liegt die Tonart einen Halbton über dem letzten Kreuz; bei Bes wird die Tonart nach dem vorletzten Be benannt. Die parallele Moll-Tonart liegt drei Halbtöne unter der Dur-Tonart.