Hợp âm bảy, giải thích dễ hiểu
Thêm một quãng ba nữa lên trên một hợp âm ba là bạn có một hợp âm bảy — âm thanh tách blues, jazz và gospel khỏi pop hợp âm ba đơn thuần. Có năm sắc thái đáng biết, và tất cả đều xuất hiện trong nhạc thật liên tục.
Hợp âm bảy được dựng thế nào
Một hợp âm ba chồng hai quãng ba: nốt gốc, quãng ba, quãng năm. Một hợp âm bảy chồng thêm một quãng ba nữa, thêm nốt cách nốt gốc một quãng bảy. Bạn kết hợp loại hợp âm ba nào với loại quãng bảy nào sẽ quyết định sắc thái — năm cách kết hợp bao trùm gần như mọi thứ bạn sẽ gặp.
Bảy át (C7): động cơ của chuyển động
C7 = C–E–G–B♭: một hợp âm ba trưởng cộng một quãng bảy thứ. Quãng ba trưởng và quãng bảy thứ tạo thành một tritone bên trong hợp âm, và quãng đó đòi được giải quyết. Một hợp âm bảy át dựng trên bậc năm của một giọng (G7 ở giọng C trưởng) kéo gần như không cưỡng nổi về hợp âm chủ.
Blues bẻ cong quy tắc này một cách tuyệt đẹp: một bản blues 12 ô nhịp chơi hợp âm bảy át trên mọi hợp âm — I7, IV7, V7 — và sống thảnh thơi bên trong sức căng. Nếu một bài hát chỉ ghi "C7", đây chính là hợp âm nó muốn nói.
Bảy trưởng (Cmaj7): cú hạ cánh êm ái
Cmaj7 = C–E–G–B: một hợp âm ba trưởng cộng một quãng bảy trưởng. Nốt B nằm dưới quãng tám của nốt gốc nửa cung, thêm một quầng sáng dịu, vững vàng thay vì căng thẳng. Nó là hợp âm "đẹp" mặc định của bossa nova, neo-soul và các bản ballad jazz. Chơi C, rồi Cmaj7 — cùng độ tươi sáng, thoáng hơn.
Bảy thứ (Cm7): hợp âm chủ lực
Cm7 = C–E♭–G–B♭: hợp âm ba thứ cộng quãng bảy thứ. Dịu hơn một hợp âm ba thứ thường, nó là hợp âm phổ biến nhất trong soul, funk và jazz. Trong một giọng trưởng, hợp âm ii (Dm7 ở giọng C) là một hợp âm bảy thứ — khởi đầu của ii–V–I có mặt khắp nơi: Dm7 → G7 → Cmaj7.
Cặp giảm: dim7 và m7♭5
Cdim7 (C–E♭–G♭–B♭♭) chồng các quãng ba thứ đến tận cùng — đối xứng hoàn toàn, căng tối đa, hoàn hảo làm hợp âm nối bán cung. Cm7♭5 (C–E♭–G♭–B♭), hợp âm bán giảm, giữ một quãng bảy thứ ở trên cùng; nó là hợp âm ii chuẩn trong các giọng thứ (Dm7♭5 → G7 → Cm).
Một mẹo kiểm tra bằng tai hữu ích: dim7 nghe như một cảnh gay cấn treo lửng của phim câm; m7♭5 nghe như hợp âm đầu tiên trong đoạn quay vòng giọng thứ của "Autumn Leaves" — tối nhưng điềm tĩnh.
Nghe và vận dụng các khác biệt
Chơi bốn ô nhịp này: Dm7 | G7 | Cmaj7 | Cmaj7. ii–V–I ấy chứa ba trong năm loại đang làm đúng việc tự nhiên của chúng: m7 dọn đường, bảy át đẩy tới, maj7 hạ cánh. Rồi đổi Cmaj7 thành C7 và nghe cú hạ cánh hóa bồn chồn — chính một nốt đó (B so với B♭) là toàn bộ câu chuyện của hợp âm bảy.
Khám phá thêm
Câu hỏi thường gặp
C7 và Cmaj7 khác nhau thế nào?
Ở nốt bảy. C7 có quãng bảy thứ (B♭) và nghe căng; Cmaj7 có quãng bảy trưởng (B) và nghe vững vàng. Chúng không thể thay thế cho nhau.
Vì sao nó được gọi là bảy át?
Vì nó xuất hiện tự nhiên trên bậc năm của thang âm — nốt "át" (dominant) — của một giọng trưởng. G7 là hợp âm bảy át ở giọng C trưởng và giải quyết về C.
m7♭5 nghĩa là gì?
Bảy thứ giáng năm, còn gọi là bán giảm: một hợp âm ba giảm với một quãng bảy thứ (C–E♭–G♭–B♭). Nó là hợp âm ii chuẩn trong các giọng thứ.
Tôi nên học hợp âm bảy nào trước?
Hợp âm bảy át (G7, C7, D7) — nó xuất hiện trong nhiều bài hát hơn bất kỳ hợp âm nào khác, và mẫu ii–V–I chạy xuyên suốt jazz lẫn pop được dựng quanh nó.
